أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا كه بسيارى از آيات مشعر به اين است كه در مقابل تعدى كفار و مشركين دفاع از خود نمايند . آرى بعضى آيات ديگرى هست كه بطور اطلاق يعنى در غير مورد دفاع امر بجهاد مينمايد راجع بمشركين فرموده فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ سوره توبه آيه 6 . قاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَما يُقاتِلُونَكُمْ كَافَّةً سوره توبه آيه 27 . راجع باهل كتاب قوله تعالى قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ لا يُحَرِّمُونَ ما حَرَّمَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ لا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ سوره توبه آيه 30 . كه راجع باهل كتاب در جايى كه ايمان نياورند جز به معين كرده كه دلالت بر ذلت و خوارى آنها كند . پس بدلالت قوله تعالى وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ امر قتال و جهاد را محدود مينمايد تا زمانى كه فتنه و فساد برداشته شود و نيز در مقام تأسيس جهاد فرموده وَ لَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الْأَرْضُ سوره بقره آيه 251 . و فائده دوم ابقاء دين و اشاره به همين معنى دارد قوله تعالى وَ يَكُونَ الدِّينُ لِلَّهِ علت و سبب جهاد را بيان مىكند كه شما جهاد كنيد تا خباثت شرك و كفر از زمين برداشته شود و دين حق براى خدا خالص گردد و قوله تعالى وَ الْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ كه فتنه تفسير شده بشرك مشعر بر اين است كه گمان نشود چون بكشتن اعدام نفس مىشود عقل ابا دارد از آن اينطور نيست بلكه كفر و شرك به خدا بدتر از قتل است يعنى مشرك و كافر را به حال خود گذاشتن و متعرض او نگشتن كه يا ايمان آرد يا كشته شود بدتر است از باقى گذاشتن او و نيز دلالت واضح دارد بر اين معنى قوله تعالى لِيُحِقَّ الْحَقَّ وَ يُبْطِلَ الْباطِلَ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُونَ كه جهاد با كفار براى اين است كه حق و دين حق بجاى خود قرار گيرد و باطل يعنى كفر و شرك و بت‌پرستى باطل و زايل گردد . خلاصه چنانچه واضح است ارسال رسل و انزال كتب آسمانى براى اعلان كلمه توحيد و اخلاص در دين است و جهاد براى رفع موانع و فساد و جلوگيرى از شر